گفت و گو با شهرداد روحانی

چه کسی آهنگساز است

  دختر من هم وقتی شش سالش بود ملودی می نوشت. من هم اینها را برمی داشتم و تنظیم می كردم ولی به ایشان نمی توان گفت یك آهنگساز. ببینید اینجور جاها آدم یك مقدار كم می آورد. اگر به آن می گویید آهنگساز پس به موتزارت چه باید بگوییم؟ ملاحظه می كنید چنین مشكلی هست. البته ملودی زیبا نوشتن كار كمی نیست. خیلی كار ...

گفت و گو با رضا ژاله سازنده سازهای ابداعی

نسیمی از سازستان ایرانی

پیرمرد در یک زیرزمین 8 متر مربعی با عشق و علاقه فراوان از کارش تعریف می کند. تقریباً همه رفتارش با دیگران متفاوت است. به چوب، به طبیعت، به هم نوع و به زندگی جور دیگری نگاه می کند. حتی نحوه صدا زدن فرزندان اش برای اینکه به زیر زمین خانه بیایند و کاری برایش انجام دهند با سایرین فرق می کند. 

گفت و گوی من با همشهری امارات

چند ماه پیش از ۲۸ آذر تا ۱۲ دی ماه به اتفاق گروه سازینه برای اجرای موسیقی محلی به دوبی رفتم. اما از آنجا که اهل گفت و گو نبودم، به اصطلاح بی سرصدا رفتم و برگشتم. تا اینکه دوستان روزنامه همشهری دیر متوجه شدند و یقه ام را چسبیدند که چرا خبر ندادی و الی آخر. خلاصه بعد از یک ماه و اندی به صورت تلفنی حرف هایی از من بیرون کشیدند و در همشهری امارات چاپ شد. نسخه اینترنتی آن را هم می توانید در همشهری آنلاین بخوانید. همین، دیگه حرفی ندارم!

ترس من از این است كه یكسان سازی كاذب فرهنگی باعث گسیختگی فرهنگی در كشور بشود و گسیختگی فرهنگی، باعث آسیب دیدن امنیت ملی كشور گردد. این نكته را من در گفتارها و نوشتارهای پیشین متذكر شدم و این حرفی است كه ما به طور مستقیم در عرصه فرهنگ با آن مواجه شدیم. ما نه سیاستمداریم و نه سیاسی هستیم و نه مصلحت های سیاسی را متوجه می شویم. ما مستقیماً با فرهنگ مردم درگیر هستیم و این صحبت هایی كه عرض كردم به لحاظ سیاسی نیست بلكه به جهت ضرورت های فرهنگی است

گفت و گو با منوچهر صهبایی

در موسیقی سمفونیک صاحب مکتب نیستیم

به همین دلیل نمی توانیم بگوییم مكتب سمفونیك موسیقی ایرانی. ولی به راحتی می  توانیم بگوییم مكتب موسیقی كلاسیك در وین. چرا كه این موضوع كاملاً مشخص است. یا مثلاً سبك آهنگسازان روسی و یا مكتب آهنگسازان فرانسه. در ایران ما چنین چیزی را نداریم. هر كسی راه خودش را رفته است و كسی هم كسی را قبول ندارد.

دیدار با استاد ناصح پور

ممکن نیست کسی هنرجوی آواز ایرانی باشد و تا کنون دست کم یک بار نام نصرالله ناصح پور را نشنیده شد. پیشکسوتی ایشان و درک محضر گرانسنگ ترین اساتید آوازی قرن حاضر از وی یک مرجع بلامنازع آواز ایرانی ساخته است. صدق این گفتار پرورش چهار هزار هنرآموز آواز در طول چهل سال اخیر است که برخی از ایشان همچون صدیق تعریف خود نامی در خور دارند.

گفت و گو با کامبیز روشن روان دبیر بیست و سومین جشنواره موسیقی فجر

جشنواره ای برای رقابت سالم

گفت و گو با پرویز مشکاتیان آهنگساز و نوازنده سنتور

آهنگساز ما در حال حاضر به غم بیشتر گرایش دارد تا شادی. الان اگر در خیابان یکی بخندند، همه با تعجب نگاه می کنند که چرا و به چه می خندند. یعنی اینکه در این سرزمین شادی را به عنوان یک جلوه با شکوه انسانی نداریم و نمی شناسیم. آن را فراموش کرده ایم. پس اگر آهنگساز ما غمگین است، به گردن موسیقی چرا بیندازیم؟ اگر نوازنده ضعیف است، گناه ساز ایرانی چیست؟ اصلاً اینجوری نیست که موسیقی ایرانی غم انگیز است یا سازهای ما ناقص اند. 

گفت و گو با حمیدرضا نوربخش خواننده موسیقی ایرانی
آواز در حاشیه 

گفت و گو با عطا جنگوک در باره زنده یاد مسعود بختیاری

داستان کوچ

 در گویش بختیاری "مال کنون" یعنی کوچ، واژه ای که هزاران سال زندگی سنتی اقوام لر زبان دامنه های زاگرس را به تصویر می کشد. مال کنون مهم ترین موضوع زندگی و معیشت عشایر است و در عین حال یادآور شاخص ترین اثر موسیقایی ایل بختیاری به می رسد که در طول بیش از دو دهه همچنان محبوب و پر فروش در پیشخوان نوارفروشی ها خودنمایی می کند.  اینک در آستانه 12 آبان نخستین سالروز درگذشت بهمن علاءالدین که با نام مستعار مسعود بختیاری در این اثر هنر نمایی کرده است، با عطا جنگوک آهنگساز "مال کنون" و نوازنده تار و سه تار گفت و گویی کردم تا زوایای شکل گیری این اثر و نحوه همکاری اش با زنده یاد بهمن علاءالدین را برایمان بازگوید.

کنسرت های جنگی

نزدیک به 20 سال از پایان هشت سال جنگ نابرابر ایران و عراق می‌گذرد. خود جنگ عملاً پایان یافته است، اما تبعات و خاطرات آن سال‌ها ادامه خواهد داشت. ثبت و ضبط وقایع جنگ نیز رویكردی منطقی است، نسل بعد باید بداند پیشینیان چه گفتند و چه كردند و آن چیزی نیست مگر نوشته‌های تاریخ جنگ كه تاكنون كتاب‌ها و اسناد زیادی در خصوص آن ثبت و ضبط یا منتشر شده است. اما تاریخ هیچ‌وقت كامل نیست و همیشه ظرایفی ـ به عمد یا به سهو ـ از قلم می‌افتند. حكایت جنگ و كنسرت موسیقی هم از آن دست ناگفته‌هاست كه تاریخ‌نگاران جنگ شاید تاكنون نشنیده باشند و اینك از زبان شاهد و ناظر زنده‌ای چون كیهان كلهر می‌شنوند. موسیقیدانی كه ...

گفت و گو با داوران ششمین جشنواره موسیقی جوان

فقط برای تکنوازان جوان

ششمین جشنواره موسیقی جوان پس از چهار سال وقفه از 7 تا 12 شهریور ماه در سالن رودکی و خانه هنرمندان برگزار شد. روز پایانی جشنواره با تنی از داوران بخش موسیقی ایرانی و همینطور مدیران موسیقی، به گفت و گویی انتقادی نشستیم. در این میزگرد آقایان هوشنگ ظریف، عطا جنگوک، علی اکبر شکارچی، عبدالنقی افشارنیا، داریوش پیرنیاکان (دبیر جشنواره)، محمد حسین احمدی (مدیر دفتر شعر و موسیقی وزارت ارشاد) و معاون وی علی ترابی حضور داشتند.

گفت و گو با عبدالحسین مختاباد به انگیزه انتشار اثر جدیدش

واژه ها و مفاهیم خلط شده اند

حدود پانزده سال پیش، بازار موسیقی سنتی ایران فقط شش نفر خواننده به نام های شجریان، ناظری، افتخاری، بسطامی، تعریف و سراج را می شناخت. در این شرایط جوانی از خطه مازندران با اثری به نام "تمنای وصال" به میدان آمد و به سرعت جایگاهی در میان علاقه مندان موسیقی سنتی باز کرد. کار اول او چنان جذاب بود که ...

گفت و گو با دکتر داریوش ثقفی

موسیقی وقتی اصیل باشد، جهانی می شود

داریوش ثقفی هفتم آذرماه سال 1321 در تهران متولد شد و در سنین كودكی توسط پدر به كلاس سنتور استاد ابوالحسن صبا راه یافت. پس از درگذشت استاد صبا، از معلومات شاگرد برجسته‌اش استاد فرامرز پایور بهره برد و هم‌زمان تحصیلات دانشگاهی‌اش را در رشته‌ی پزشكی به انجام رسانید. ثقفی مدتی را نیز در هنرستان موسیقی تبریز به تدریس گذرانده است. در دهه‌ی 1350 كنسرت‌های بسیاری را در امریكا برگزار نمود و پس از اخذ درجه‌ی تخصصی پزشكی در این كشور مقیم گردید. دكتر ثقفی با برگزاری كنسرت در سالن‌های مهمی چون "كارنگی هال" و همكاری با هنرمندانی چون محمدرضا لطفی، نقش برجسته‌ای در معرفی موسیقی ایرانی به خارجی‌ها و ایرانیان مقیم، داشته است.  

گفتوگو با محسن نفر آهنگساز و نوازنده تار

ذات موسيقی ما تك صدایی نيست

 محسن نفر در زمره نخستين موسيقيداناني است كه پس از انقلاب ظهور كردند. وي متولد ۱۳۳۹ تهران است و از ۱۲سالگي با ورود به هنرستان موسيقي ملي آموزش مباني موسيقي ايراني و غربي را به پايان برده است. سال ۱۳۵۷ در رشته موسيقي دانشگاه تهران پذيرفته مي شود كه پس از سه ترم تحصيل، به علت انقلاب فرهنگي و تعطيلي دانشگاهها، عملاً از ادامه تحصيل بازمي ماند. دربازگشايي مجدد دانشگاهها دانشجويان رشته موسيقي مجبور به تغيير رشته مي شوند! زيرا رشته موسيقي ...

گفت‌ و گو با استاد كريم صالح عظيمي

آواز ما غم ندارد

اين واژه غم‌انگيز را به اشتباه در دهان مردم انداخته‌اند. آواز ما غم ندارد. غم مربوط به وقتي است كه كسي عزيزي را از دست بدهد يا به مصيبتي گرفتار آيد، به طوري كه هر وقت به ياد آن افتاد، حالت غم به او دست بدهد.

گفت و گو با دوقلوهای نی نواز، سامان و سحر باقری

پول نمی گیریم

در کشور ما به منظور آموزش موسیقی از سنین کودکی هیچ برنامه مشخصی وجود ندارد و اگر موارد خاصی از روی آوری کودکان به موسیقی ملاحظه می کنیم، کاملاً جنبه اتفاقی دارد. برای مثال یکی از آشنایان کودک اهل موسیقی است و یا در بهترین حالت ، خود کودک بر اثر مشاهده ساز و آواز، علاقمندی خود را به نحوی بروز می دهد. دوقلوهای ده ساله "سامان و سحر باقری" نیز با همین الگو به موسیقی روی آورده اند.

گفت و گو با هنرمند خردسال بختياري

 مهرناز بزرگ نيا، دختر هشت ساله بختياري ساكن روستاي ده چشمه از توابع شهرستان فارسان واقع در استان چهارمحال و بختياري طرف اين گفت و گو است.  با خبر شدم وي براي اجراي موسيقي قرار است در ...

صداي پاي دمبك

اگر شما اهل موسيقي هستيد، پس به احتمال بالاي 90 درصد، بهمن رجبي را مي شناسيد و يا دست كم نام او را شنيده ايد. در حال حاضر همسنگ و هم سن او فقط محمد اسماعيلي را داريم و بقيه بزرگواران تنبك نواز ايراني، از نظر سني در مرتبه پايين تري قرار دارند. رجبي آدم خاصي است. اين را از نوشته ها يش به راحتي مي توانيد دريابيد. البته نواخته هايش كه جاي خود دارند ولي در ميان اهل طرب مثل او كم پيدا مي شود. براي مثال او يك شاعر است، يك نويسنده است ولي خيلي متفاوت از ديگر شاعران و نويسندگان. سرتان را درد نياورم.

چند روز پيش سري به سالن رودكي زدم. اركستر ملل به رهبري پيمان سلطاني در حال تمرين بود. قرار است روزهاي 14 تا 17 آذر در تالار بزرگ كشور كنسرت بدهند. در گوشه اي از سالن با بهمن رجبي برخورد كردم كه پس از معارفه و احوالپرسي، يك CD تصويري از كنسرت قبلي اش با اركستر ملل را به من هديه داد. من هم به پاس قدر داني يك نسخه از عاشق نامه –اولين نوارم- را هديه دادم  و رجبي بلادرنگ با كنايه گفت: قصد من معامله پاياپاي نبود!

خلاصه كنم. در كنار CD يك بسته كاغذ هم بود كه فرصت نشد نگاه كنم. اما در اولين فرصت اين اتفاق افتاد و راستش خوشم آمد. گفتم شايد شما نيكان هم خوشتان بيايد. از اين به بعد هر چه مي خوانيد از بهمن رجبي است، حتي تمام نقطه ها، ويرگول ها و ساير علامت ها.

 اهل گيلانم

روزگارم بد نيست

شبه مغزي دارم، خرده هوشي، سر سوزن ذوقي!

كعبه ام رنج و عذاب

"حجرالاسود" من روشني ذهن شما

همه گويند كه در مكتب من

دمبكستان شده آزادستان

اهل گيلانم، اما

"نسب"ام محتمل است

وصل باشد به "نسيم"ي در فارس – حافظ بهمن كش-

يا سفالينه اي از خاك جنون بغداد – بابك دشمن كش –

يا چه مي دانم؟ شايد "نسب" ام

به زني از شجر "سربداران خراسان" برسد

پدر و مادرم از كردستان

كز ره فقر شدند آواره

سوي گيلان عزيز!

من شدم معجوني كه به قول شاعر:

" نيمي از فرغانه – نيمي از تركستان " !

چه شود؟ همين كه مي بينيد، شد!

پدرم، پشت دوتا سرفه‌ي خشك

همجنان " دختر رحمان " دلاور خسرو، كه ز يك تب وا رفت

رفت و چسبيد به خاك.

پدرم وقتي مرد، آسمان مي خنديد

به چه؟ شايد كه به گور پدرش!

مادرم گريان بود.

" هق هقي " كز اثرش، همره شادي طفلانه ي آن در يتيم

جگر سنگ به درد آمده بود

محشري كبري بود!

پدرم وقتي مرد، دمبكي هاي زمان – دنده هفتم آلات طرب –

بي خبر از همه جا و همه كس

 همه سرگرم " تعيش " بودند

بي خيال از همه چيز – مثل آن شوخ مشنگ! –

همه سرگرم "ترنم" بودند:

" همچو فرهاد بود كوه كني پيشه ما" ! ...

بعد مرگ پدرم

از سر عشق، به مهماني دمبك رفتم

من به دشت اندوه

من به باغ تحقير

من به ايوان چراغاني آن " عبيد زاكان " !؟ رفتم

چيزها ديدم در مهماني

شاعري ديدم هنگام خطاب، به الاغي مي گفت:

پيش امثال شما " ابن سينا " سگ كيست؟

قاطري ديدم بارش تكنيك

اشتري ديدم بارش دانش – چارپاچي بر او كتابي چند! –

توي يك مجلس حال

من كتابي ديدم واژه هايش همه خالي بندي!

كه در اين باره به قول قديما گفتنيا:

" رو دلم دس نذارين كه كاسه اي پر خونه "

رفتم از پله تنبك بالا

تا ته كوچه شك

تا هواي خنك آزادي

بي جهت اين است كه رندان طرب – همه لبخند تمسخر بر لب - :

هه هه هه ، اونجا رو باش

دمبكستان شده مجنونستان! ها ها ها

اي كيلينتون! به فداتان

چه قدر طنازيد؟!

اهل گيلانم

پيشه‌ام تعليم است

علم " داخ داخ  دارا  راخ  راخ " ، اما

مانده ام سرگردان

 به كه تعليم دهم علم " خود آرايي " را؟

از براي دل صاب مرده‌ي خود يا كه دل خلق خدا

دمبكي مي زنم و گاه كه فرصت باشد – همچو امروز كه هست –

" چرت و پرت " ي هم روش!

نام و نان همچو زني هرجايي

در نگاهم سه طلاقه ست هنوز

...

گفت وگو با ژان دورينگ و ساسان فاطمي درباره موسيقي تاجيكستان و ازبكستان

آهنگ ماوراءالنهر

در همايش قطب الدين شيرازي در فرهنگستان هنر در فاصله تنفس بين برنامه، يكي از اهالي موسيقي گفت: «ژان دورينگ و ساسان فاطمي كار بيهوده اي را در دانشگاه تهران آغاز كرده اند و به مدت هفت روز كارگاه موسيقي ماوراءالنهر گذاشته اند.» اين اظهارنظر، كنجاوي ام را دو چندان كرد تا حتماً سري به آن كارگاه بزنم. با شناختي كه از اين دو موسيقيدان و موسيقي شناس داشتم، دو روز به جلسه شان رفتم و از نزديك هنرنمايي خيره كننده «گزل مؤمن اوا» دو تارنواز ازبكي را شاهد بودم. متن زير حاصل گفت وگوي كوتاهي است كه پيرامون ويژگي هاي موسيقي ازبكستان و تاجيكستان با پروفسور ژان دورينگ و دكتر ساسان فاطمی داشتم.