تندخوانی در آوازهای بومی ایران

یک ویژگی جالب برخی آوازهای بومی ایران در مقایسه با انواع شهری، تندخواندن واژگان است که همچنان حاوی معنی هستند و صرفاً ادوات بیانی و آوازی به حساب نمی آیند. به حز بحر طویل، مشابه آن را در موسیقی دستگاهی نداریم. حتی آوازهای قدیمی ضبط شده در دوران قاجار نیز فاقد این ویژگی منحصر به فرد هستند. اینک به چند نمونه از نقاط مختلف ایران گوش کنید.

موسیقی مازندرانی به روایت سیما بینا

 سیما بینا را می توان خواننده ای میانه رو دانست که آوازها و ترانه های محلی ایران را به گونه ای می خواند که نظر مساعد دو طیف شنونده را برآورده سازد. نخست شنوندگان بومی و آشنا به این نوع موسیقی و دیگر شنوندگان غیر بومی که تقریباً چیزی از موسیقی وی نمی دانند.

یادی از خنیاگر نامی خطه خراسان زنده یاد حاج قربان سلیمانی

پرده هایی از زندگی پیر چنگی

متولد 1298 خورشیدی در روستای علی‌آباد از توابع شهرستان قوچان واقع در شمال استان خراسان است. در جشنواره ‌های مختلف موسیقی‌های آیینی در کشورهای فرانسه، هلند، پرو، تونس، بلژیک، انگلستان، سوییس،  کلمبیا، اکوادور، پاناما و آمریکا شرکت کرد و موفق به کسب جایزه ستاره فستیوال «آونیون» فرانسه شد. هنگام برگزاری جشنواره‌ی جهانی موسیقی آوینیون در فرانسه، مطبوعات آن كشور مفتخر شدند و برای‌اش تیتر زدند: «گنج راستین ملی». با این وجود تمام عمر خود را ...

به افتخار محمد علی جهان آرا فرمانده سپاه خرمشهر

ممد نبودی ببینی

پس از انتشار مطلب موسیقی سازان بی ساز جنگ که مربوط  به نوعی از موسیقی صادق آهنگران و غلامی کویتی پور در ارتباط با جنگ بود، وعده کردم پیرامون موسیقی بوشهر و الگو برداری های کویتی پور از آن نیز مقاله ای آماده کنم که اینک ملاحظه می کنید. این مطلب با وجود آنکه یک مقاله فنی موسیقایی به نظر می آید، ادای دینی است به شهید محمد علی جهان آرا(1360-1333) فرمانده اسطوره ای سپاه خرمشهر در روزهای پر التهاب سقوط این شهر به دست متجاوزان عراقی. پایداری 42 روزه وی و 400 تن از همرزمانش با امکانات بسیار بدوی در مقابل ارتش مسلح و مجهز عراق، از برگ های زرین مقاومت ایرانیان در طول تاریخ است. محمد علی جهان آرا پس از سقوط خرمشهر به سپاه اهواز منتقل شد و در عملیات شکستن محاصره آبادان نقش فعالی داشت. وی هشت ماه پیش از آزادی غرور آفرین زادگاهش، روز 7 مهر 1360 در سانحه هواپیمای C130 اهواز – تهران در منطقه کهریزک به دیار باقی شتافت. 

زیباترین کنسرت زندگی ام

یادی از شامیرزا مرادی، مروارید اقیانوس ها

نخستین بار در زمستان سال 1372 منزل یکی از آشنایان در محله آریاشهر تهران او را دیدم. ظاهراً برای اجرا در یک کشور خارجی به همراه پسرش شاهرضا به تهران آمده بود تا به پرواز برسد. وقتی فامیلمان گفت او شامیرزا مرادی است، فوری لقب مروارید اقیانوس ها به ذهنم خطور کرد که در مطبوعات آن زمان بازتاب داشت. با خود گفتم چگونه یک پیرمرد تکیده و سیه چرده می تواند مروارید اقیانوس ها باشد.

شادیانه های آوازی در عروسی بختیاری

بار اصلی آوازهای شادیانه در فرهنگ موسیقی بختیاری بر عهده زنان و دختران است. خواندن آواز همانند نواختن ساز، تمرین و ممارست زیاد نمی طلبد و از طرفی ...

یادی از زنده یاد استاد محمد طغانیان

پیر کمانچه نوازی بختیاری-دهکردی

 روزهای پایانی فروردین ماه سال جاری، استاد محمد طغانیان (Toghanian) پیر کمانچه نوازی بختیاری-دهکردی، در سکوت خبری رسانه ها و تشکیلات مدعی فرهنگ و هنر روی در نقاب خاک کشید. جایگاه هنری و شهرت وی به حدی بود که در استان چهارمحال و بختیاری و بخشی از استان اصفهان، هیچ کس با نامش بیگانه نبود. به همین دلیل مردم  و هنرمندان سرشناس در مراسم یادبودش حضوری گرم داشتند. از جمله استاد حسن کسایی که ...

گنج راستین ملی

خیلی دوست داشتم عنوان فوق را نخستین بار من به او نسبت می‌دادم یا یكی از شما خوانندگان گرامی، نثارش می‌كردید، اما فرصتی برای اول شدن نیست؛ پانزده سال پیش، هنگام برگزاری جشنواره‌ی جهانی موسیقی آوینیون در فرانسه، مطبوعات آن كشور مفتخر شدند و برای‌اش تیتر زدند: «گنج راستین ملی». آن موقع هفتاد و دو ساله بود و الان ...

از کشکله شیرازی تا کربلا منتظر ماست

در مجموعه نغمات لرستان، آهنگی به نام "کشکله شیرازی" (kesh kelah) با دو روایت متفاوت وجود دارد. یکی از آنها کشکله شیرازی خرم آبادی و دیگری کشکله شیرازی گرمسیری نامیده می شود. کشکله به معنی دخترکوچک ریزنقش است. اینک به اجرای کشکله شیرازی خرم آبادی با کمانچه و آواز ...

با سپاس از جناب علی اکبر شکارچی، سید محمد میرزمانی و افشین سپهوندی که در نگارش این مختصر یاری ام دادند.

 سوگ در آوازهای بختیاری

بختیاری ها برای موسیقی سوگ از واژه ای به نام «چپی» بهره می گیرند. چپی یا وارونه نوازی، نقطه مقابل راست نوازی شامل كلیه نغمات كار و جنگ و عشق و شادی است. «چپی یا وارونه نوازی در قوم بختیاری، یكی از نشانه هایی است كه عدم اندیشی این قوم باستانی را به رخ می كشد. هست در مقابل نیست و ...

نگاهی به اجرای خلیفه شهمیر مالداری از بلوچستان

تعظیم در برابر یک موسیقی